موسسه‌ی کتابخانه و موزه‌ی ملی ملک | گنجینه‌های موزه

نمایشگاه مسکوکات

انسان ها از دیر باز ناگزیر به مبادله پایاپای اجناس با یکدیگر بودند.همین امرموجب بروزمشکلاتی در داد و ستد شد و بشربه فکر راهکاری جهت تسهیل در امور تجاری افتاد. با گذشت قرون متمادی کاربرد فلز به عنوان بهترین ابزار مبادلاتی رایج شد.
اولین قطعات فلزی با کارکرد اقتصادی، به شکل مفتول یا تکه های بی شکل بودند. به مرورسکه هایی ازجنس طلا، نقره، مس یا برنزضرب شدند. این سکه ها دارای وزن وعیارمعین یا گاهی آلیاژی ازفلزات بودند که توسط دولت مرکزی و حکام محلی ضرب شدند. اگرچه هدف اصلی از اختراع و ضرب سکه سهولت در امر بازرگانی و تجارت بود؛ اما علاوه بر کاربرد اقتصادی دارای بار فرهنگی، سیاسی و تاریخی نیز بود.
کاوشهای باستان شناسی نشان می دهد لیدی (در آسیای صغیر ترکیه کنونی) اولین دولتی است که در جهان اقدام به ضرب سکه نمود. کرزوس پادشاه لیدی سکه هایی با آلیاژی از طلا و نقره بنام الکتروم و نقش شیر و گاو در حال تقابل ضرب کرد.
نخستین سکه های ایرانی نیز در زمان داریوش بزرگ- پادشاه هخامنشی (۵۲۱-۴۸۶ ق.م)- از طلا بنام دِریک و سپس نقره بنام شِکِل با تصویر یک کماندار ضرب شدند. علاوه بر شاهان، ساتراپها(شهربانها) نیز مبادرت به ضرب سکه هایی کردند که برای مبادلات داخلی کاربرد داشت.
با ورود اسلام به ایران تغییر چشمگیری در نقوش روی سکه ها ایجاد و عبارات اسلامی جایگزین تصاویر شاهان شد. روند ضرب سکه با اجناس، اشکال و اوزان مختلف ادامه داشت تا اینکه در دوره قاجار تحولی در نحوه ضرب سکه روی داد و سکه های دست ساز جای خود را به سکه های ماشینی دادند.
گنجینه غنی سکه موزه ملی ملک نشانگر ۲۵ قرن تاریخ نانوشته ایران در عرصه بین الملل و زمینه های فرهنگی، سیاسی، اقتصادی و ... است. در تالار مسکوکات این موزه، سکه ها بر اساس سیر تاریخی با سکه های لیدی وایران باستان آغاز وسپس دوران مختلف اسلامی و معاصردر معرض نمایش اند.